Start   Artikelen   Rehabilitatie-Centrum   Video's   Grote-Verzoendag 

 Contact 
 Landkaarten   Russische-Liederen 

Thee op z'n Russisch

Adriana Bos de Koning (links)
en Wilhelmina Matze.
Woerden is een klein, rustig, welvarend Hollands stadje. Toen ik haar inwoners, onlangs te gast in Toela, Adriana Bos de Koning en Wilhelmina Matze, vroeg te vertellen of er bepaalde misdaden in hun stadje plaatsvinden, konden mijn gesprekspartners zich niets herinneren: "Drugsgebruik, diefstal - dat gebeurt in Amsterdam, ja".
Aanvankelijk leek het me dat ze helemaal niet wilden praten over een onprettig thema, temeer niet omdat de vraag werd gesteld in het kantoor van de chef van de afdeling opvoedende arbeid met gedetineerden van een strafkamp streng regiem, en dat dan ook nog in aanwezigheid van leden van de christelijke kerk in Toela en Sjtsjokino.
Heeft het wel zin om in een strafkolonie te praten over misdaden? Desondanks zijn er gasten uit het verre Holland hier naar toe gekomen om gedetineerden te ontmoeten, samen met hen te bidden, en helemaal niet om de situatie van de misdadigheid in eigen land te beoordelen. Maar ook deze dag, en later, hebben. we gesproken met Adriana en Wilhelmina (hoofdzakelijk met Adriana, aangezien zij vrij goed Russisch spreekt), ze hebben heel interessante dingen verteld over hun eigen land, en over hun reisindrukken in Rusland, maar op die ene vraag van mij hebben ze geen antwoord gegeven. Ze hebben alleen gezegd dat er momenteel in hun land veel emigranten zijn, met inbegrip ook van emigranten uit de voormalige Sovjet Unie. Als die naar het rijke Nederland komen, hopen ze op net zo'n welvarend bestaan als de plaatselijke bevolking daar heeft. Maar om daar een volwaardige plaats te kunnen bezetten, moet je een goede opleiding hebben, die bekrachtigd wordt door overeenkomstige documenten. Jezelf worden in een vreemde omgeving is meer dan problematisch. Want het gevoel dat je een vreemde eend in de bijt bent, doet een mens geen goed. Een gelukkig mens word je van geloven in God, vinden Adriana en Wilhelmina. Zij behoren bij een Protestantse kerk. Tn Rusland onderhouden ze contact met Protestants-chritstelijke confessies, met inbegrip ook van veroordeelden tot een vrijheidsstraf. Adriana bijvoorbeeld correspondeert hoofdzakelijk met tweehonderd burgers van ons land, zodat ze elke dag in Rusland brieven schrijft. Deze vrouwen zijn echt niet vooor de eerste keer naar ons land gekomen.

Adriana werkt in de kinderverpleging, en ze gebruikt haar vakantie voor een reis hier naar toe. Wilhelmina hoeft niet te wachten op vakantiedagen, ze gaf ooit onderwijs aan een balletschool, maar momenteel houdt ze zich bezig met haar kleinkinderen (ze heeft er negen), ze leert hen pianospelen.

De gasten uit Holland zijn welwillend en goedlachs. De ontmoeting met de gelovige gedetineerden verblijdt hen zo, het is alsof ze waarlijk hun eigen broers zijn, waardoor van opzij naar ze kijken natuurlijk ongewoon is. Op deze reis hebben ze enkele strafkampen bezocht, in Toela, Plavsk, en in de dorpen Socialistitsjesk en Ozerni. Ze zijn niet alleen in de lokaliteiten geweest, waar kerkdiensten worden gehouden, maar ook in de woongebouwen, in de huiskamers. Adriana vertelt dat ze in haar kinderjaren een droom heeft gehad, alsof ze zat te eten in een omgeving met gedetineerden. En nu in Rusland is die droom in vervulling gegaan. Ze verzekert dat ze op dat moment gelukkig was. Hoewel, zo leek het, wat voor geluk zou hier nu kunnen zijn. Maar Adriana spreekt er met bezieling over, hoe gelukkig ze is in onze strafkampen om hier te bidden: - Als ik thuis ben of in het ziekenhuis, voel ik me vrij, maar in het strafkamp ben ik zo vrij, alsof ik thuis bij de Hemelse Vader ben. Ik zeg tegen de gedetineerden: "De Heere houdt van jullie. Hij heeft voor ieder mens een hoge opdracht." Thuis beantwoordt Adriana met genoegen vragen, van kennissen over Rusland. Vorig jaar gaf ze na terugkeer uit Toela een interview aan een plaatselijk weekblad "Het Woerdens Tijdschrift". Ze vertelde over haar droom - te helpen met het opzetten in de provincie Toela van een Rehabilitatiecentrum voor ex-gedetineerden, en dat ze hoopte opnieuw ons land te bezoeken. De inwoners van Woerden en de steden in de buurt begonnen middelen voor het centrum te verzamelen. Hoe vreemd ons dat moge voorkomen, gewone burgers van Nederland willen Rusland helpen. Maar ze weten niet hoe dat moet. Het initiatief van Adriana hebben ze met genoegen gesteund. De offergaven van haar landgenoten heeft Adriana overgedragen aan de Toelse provinciale publieke organisatie "Christelijke dienst aan gedetineerden".

Tijdens de kerkdiensten in de Protestantse kerken zingen ze geestelijke liederen. Die klinken melodieus en waarlijk optimistisch. Speciaal voor deze reis naar Rusland heeft Adriana de woorden van het lied, getiteld "De woestijn zal bloeien als een narcis" in het Russisch vertaald. Onder een woestijn worden mensenzielen verstaan, die leeg zijn door ongeloof, maar die dorsten naar vernieuwing. De gedetineerden zingen tijdens de kerkdiensten met de gasten mee, en ze beluisteren aandachtig het woord van de prediking. Waar denken ze aan? Hier volgt wat een der gedetineerden mij vertelde. In zijn jonge jaren is zij opgegroeid in een armoedig gezin. Eenmaal volwassen, werkte zij in het Noorden, en had een goed bestaan. Maar dat bracht hem geen geluk. Want de voorliefde voor de alcohol maakte hem arm; hij beging zoals hij het zelf noemt, een vreselijke misdaad. In het kamp begon hij de kerkdiensten te bezoeken, hoewel hij daar aanvankelijk slechts egoistische belangstelling voor had: waarmee zouden die gelovigen in vrijheid hem concreet kunnen helpen? Zouden ze bijvoorbeeld niet een gratieverzoek voor hem kunnen indienen? En wat zou je zoal nog meer van hen kunnen krijgen: - Nu zoek ik in het geloof heel iets anders. Ik wil het strafkamp uit en er nooit meer in terugkeren. Maar daarvoor moet je een ander mens worden. Zonder Gods hulp is dat onmogelijk. "Nooit meer hier in terugkeren" - dat betekent in de eerste- plaats: niet de wet overtreden. Lang niet ieder's goede voornemens blijven na invrijheidsstelling overeind. Op mijn vraag commentaar te geven op het feit dat mensen, die zichzelf gelovigen noemen, na uit het kamp in vrijheid gesteld te zijn, opnieuw misdaden plegen, antwoordt Adriana Bos de Koning: - Om dat te voorkomen is juist ook dat rehabilitatiecentrum nodig. Gelovigen en ongelovigen zullen daar een tijdje wonen en werken. Sommigen ontvangen geestelijke steun, zonder welke ze in vrijheid, onder invloed van de eigentijdse propaganda van leven-"waarden", opnieuw veranderen in slaven van hun eigen egoisme. Anderen, die een dak boven hun hoofd verwerven, kunnen zich aanpassen aan de werkelijkheid, en daarin een waardiger plaats vinden dan in het kamp.- Met grote sympathie heeft Adriana haar mening gegeven over de leiding van de kampen, waar ze met Wilhelmina geweest is: "Wij geloven dat de Here de leiding zal zegenen, en wij biddenvoor hen. Afscheid nemend van Adriana aan de vooravond van haar vertrek naar Nederland, heb ik gevraagd wat haar het meest verbaasd heeft in ons land. Voor het eerst in hun leven hebben Adriana en Wilhelmina van die voor hen exotische schotels geprobeerd, zoals chren (=mierikswortel), siaslik, op de barbecue gebakken aardappelen en zelfs paardebloemen.

In het lexion van Adriana is een nieuwe uitdrukking opgedoken: "Thee drinken op z'n Russisch." In Nederland drinken ze natuurlijk ook thee. Maar op z'n Russisch ... dat is, als ze zeggen: "Laten we thee drinken", - en ze dan de tafel dekken als voor de hoofdmaaltijd. "U betreurt het dat uw land arm is", merkte mijn gesprekspartner op, - "maar dat kan niet. Het kan geen arm land zijn, waar zulke gastvrije en welwillende mensen wonen." Adriana meent dat oprecht. Ze heeft over het geheel genomen niet de gelegenheid gehad zelf waar te nemen en te gevoelen, hoe men zich gedraagt, niet jegens gasten, maar tegen elkaar - zowel op huishoudelijk als op overheidsniveau. Vroeg in de herfst hoopt Adriana opnieuw naar Rusland te komen, niet alleen naar Toela, maar ook naar Siberie. Niet vanwege de thee, natuurlijk.- "Ik wil jullie heel graag helpen" - dat is de bedoelling van haar verre reizen.

L. Litvinova

  Terug naar Artikelen menu